Nông nghiệp Việt Nam đang bước vào một giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ, nơi những khái niệm như tín chỉ carbon, blockchain truy xuất nguồn gốc, kinh tế tuần hoàn hay ESG không còn là thuật ngữ xa lạ. Trong bối cảnh đó, Công ty Cổ phần Thành Thành Công – Biên Hòa (AgriS, HOSE: SBT) nổi lên như một mô hình doanh nghiệp tiên phong theo hướng “khởi nghiệp lại” chính mình bằng tư duy công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Thay vì chỉ tập trung vào sản xuất nông nghiệp công nghệ cao, AgriS lựa chọn xây dựng một hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn tích hợp Agtech – Foodtech – Fintech, đặt trên nền tảng dữ liệu và chiến lược phát triển bền vững. Đây không đơn thuần là mở rộng quy mô, mà là tái cấu trúc toàn diện mô hình kinh doanh để thích ứng với yêu cầu mới của thị trường toàn cầu.

Năm 2024, nông nghiệp tiếp tục là trụ cột của kinh tế Việt Nam khi đóng góp gần 12% GDP và tạo việc làm cho khoảng 40% lực lượng lao động. Tổng kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản đạt 62,5 tỉ USD, tăng gần 18,7% so với năm trước. Tuy nhiên, phía sau những con số ấn tượng là áp lực chuyển đổi xanh, chuyển đổi số và yêu cầu minh bạch chuỗi giá trị từ thị trường quốc tế.

Trong bối cảnh đó, AgriS xác định “Hiện đại hóa – Số hóa nông nghiệp trên nền tảng ESG và dữ liệu hóa” là trục chiến lược giai đoạn 2025 – 2030. Doanh nghiệp đặt mục tiêu xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung có khả năng bao phủ khoảng 80% toàn ngành, tương đương gần 7 triệu hộ sản xuất và hơn 2.800 doanh nghiệp. Nếu thành công, đây sẽ là nền tảng giúp nâng năng suất và chất lượng nông sản từ 15 – 20% theo từng vùng canh tác.

Ở mũi nhọn số hóa sản xuất, AgriS phát triển hệ thống quản trị nông nghiệp công nghệ cao với trung tâm vận hành AgriBrain – nền tảng trí tuệ nhân tạo do doanh nghiệp xây dựng. Hệ thống này phân tích dữ liệu canh tác theo thời gian thực, kết nối với tài chính, logistics và quản trị vật tư. Những quyết định về giống, lịch tưới, bón phân hay thu hoạch được tối ưu dựa trên dữ liệu thay vì cảm tính.

Song song đó là mạng lưới nông trường khảo nghiệm đa quốc gia tại Việt Nam, Úc, Campuchia và dự kiến mở rộng sang Indonesia, Lào. Đây được xem như “phòng lab ngoài đồng ruộng”, nơi công nghệ được thử nghiệm trước khi nhân rộng. Mô hình này mang hơi hướng của một startup công nghệ nông nghiệp ở quy mô lớn, khi mọi giải pháp đều phải được kiểm chứng thực tiễn trước khi thương mại hóa.

ảnh AgriS kiến tạo hệ sinh thái nông nghiệp tuần hoàn công nghệ cao.

Ở trụ cột dữ liệu, AgriS xử lý và chuẩn hóa dữ liệu nông nghiệp lịch sử tích lũy hơn 55 năm, xây dựng bộ dữ liệu gốc phục vụ quản trị, dự báo mùa vụ, phân tích rủi ro thời tiết và truy xuất nguồn gốc theo chuẩn quốc tế. Đây cũng là nền tảng để doanh nghiệp tham gia thị trường tín chỉ carbon và cung cấp báo cáo ESG minh bạch cho các định chế tài chính.

Điểm đặc biệt trong chiến lược của AgriS là cách tiếp cận hệ sinh thái ba trụ cột Agtech – Foodtech – Fintech. Ở Agtech, doanh nghiệp kiểm soát quy trình sản xuất từ thiết kế nông trường, quản trị nông trường đến dịch vụ nông trường dựa trên dữ liệu đất, khí hậu và lịch sử canh tác. Ở Foodtech, công nghệ chế biến sâu, tự động hóa và số hóa được ứng dụng để gia tăng giá trị sản phẩm. Ở Fintech, mô hình tài chính chuỗi giá trị được triển khai nhằm kết nối vốn tín dụng xanh với nông dân và doanh nghiệp đầu chuỗi.

Cách làm này phản ánh tư duy khởi nghiệp ở cấp độ tập đoàn: lấy công nghệ làm lõi, lấy dữ liệu làm tài sản chiến lược và lấy hệ sinh thái làm lợi thế cạnh tranh dài hạn. Thay vì chỉ bán sản phẩm, AgriS từng bước xây dựng “chuỗi giá trị thương mại tuần hoàn”, nơi phụ phẩm được tái sử dụng cho năng lượng sinh khối, phân hữu cơ và các sản phẩm giá trị gia tăng theo hướng Zero Waste.

Chiến lược ESG 2035 với mục tiêu Net Zero vào năm 2035 cho thấy doanh nghiệp không chỉ theo đuổi tăng trưởng mà còn định vị mình trong dòng chảy kinh tế xanh toàn cầu. Những kết quả như điểm ESG 91% trong rổ VNSI20, phát hành tín chỉ carbon theo tiêu chuẩn Verra hay duy trì hàng trăm nghìn chứng chỉ năng lượng sạch mỗi năm là minh chứng cho định hướng dài hạn đó.

Ở góc nhìn khởi nghiệp, câu chuyện của AgriS mang đến một thông điệp quan trọng: nông nghiệp không còn là lĩnh vực “cũ kỹ”, mà là không gian mở cho đổi mới sáng tạo, công nghệ số và tài chính xanh. Khi doanh nghiệp dám tái cấu trúc, dám đầu tư vào dữ liệu và chuẩn hóa theo tiêu chuẩn quốc tế, nông sản Việt hoàn toàn có thể bước ra khỏi vai trò nguyên liệu giá rẻ để trở thành sản phẩm có thương hiệu, giá trị cao và tính cạnh tranh toàn cầu.

CASIC TỔNG HỢP