Trong làn sóng chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo, ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn “khởi nghiệp lại” chính mình bằng cách đầu tư mạnh cho khoa học – công nghệ. Không chỉ là câu chuyện của các startup công nghệ, xu hướng này đang lan rộng đến cả những doanh nghiệp truyền thống, tạo nên thế hệ doanh nhân mới lấy tri thức và dữ liệu làm nền tảng cạnh tranh.

Tại Quảng Ninh, việc triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển mạnh mẽ khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã tạo cú hích rõ nét. Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 kinh tế số chiếm khoảng 30% GRDP; tối thiểu 70% doanh nghiệp nhỏ và vừa ứng dụng công nghệ số; 100% khu công nghiệp, khu kinh tế có hạ tầng số đồng bộ, phủ sóng 5G. Đây không chỉ là chỉ tiêu hành chính mà là “sân chơi” mới cho cộng đồng khởi nghiệp và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo.

Hưởng ứng định hướng đó, nhiều doanh nghiệp đã chủ động đầu tư công nghệ, cải tiến quy trình và nâng cấp mô hình quản trị. Tại Tổ hợp KCN, dịch vụ cảng biển DEEP C ở Bắc Tiền Phong và Nam Tiền Phong, chủ đầu tư chuyển đổi sang mô hình khu công nghiệp sinh thái, tích hợp số hóa và chuyển đổi xanh. Các sáng kiến về năng lượng sạch và quản trị số giúp doanh nghiệp trong khu công nghiệp tối ưu chi phí, nâng cao hiệu quả và đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Ở lĩnh vực khai khoáng, Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) đặt mục tiêu trở thành doanh nghiệp số vào năm 2030. Tập đoàn triển khai đồng bộ mô hình quản trị số, thay thế phương thức thủ công bằng hệ thống nhận diện khuôn mặt trong chấm công, điều hành sản xuất trực tuyến và thực hiện chiến lược “3 hóa”: cơ giới hóa, tự động hóa và tin học hóa. Cách tiếp cận này cho thấy ngay cả ngành truyền thống cũng có thể “khởi nghiệp” lại bằng công nghệ để xây dựng mô hình mỏ thông minh, an toàn và năng suất cao.

Theo Sở Khoa học và Công nghệ, toàn tỉnh hiện có 35 doanh nghiệp khoa học công nghệ, tăng gấp 2,5 lần so với năm 2020. Hàng trăm doanh nghiệp khác đang trong lộ trình tiếp cận công nghệ cao, đăng ký sở hữu trí tuệ và đầu tư R&D. Nhiều doanh nghiệp nhỏ và vừa coi chuyển đổi số là bước đi chiến lược để mở rộng thị trường và nâng cao giá trị sản phẩm.

Dây chuyền tự động hoá cao tại Công ty CP Gạch ngói Đất Việt.

Trong lĩnh vực chế biến nông – lâm – thủy sản, không ít doanh nghiệp đã ứng dụng truy xuất nguồn gốc, đóng gói thông minh và thương mại điện tử để tiếp cận thị trường xuất khẩu. Đây chính là biểu hiện của tư duy khởi nghiệp trong doanh nghiệp: chủ động đổi mới mô hình kinh doanh, tận dụng công nghệ để tạo lợi thế cạnh tranh thay vì phụ thuộc vào cách làm cũ.

Quảng Ninh đặt mục tiêu đến năm 2030 có trên 200 doanh nghiệp khoa học công nghệ, trong đó ít nhất 10 doanh nghiệp quy mô khu vực. Song song đó là các chương trình khởi nghiệp, cuộc thi ý tưởng sáng tạo, kết nối doanh nghiệp – viện – trường nhằm hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo toàn diện. Đây là môi trường quan trọng để doanh nhân trẻ tiếp cận công nghệ, thử nghiệm mô hình mới và thương mại hóa sản phẩm.

Dù vậy, thách thức vẫn còn khi tỷ lệ doanh nghiệp khoa học công nghệ còn thấp so với tổng số hơn 20.000 doanh nghiệp trên địa bàn. Hạn chế về vốn, nhân lực chất lượng cao và năng lực R&D khiến nhiều doanh nghiệp chưa mạnh dạn đầu tư dài hạn. Vì thế, việc hoàn thiện chính sách khuyến khích đầu tư cho khoa học công nghệ, mở rộng quỹ hỗ trợ đổi mới sáng tạo và thúc đẩy hợp tác công – tư là yếu tố then chốt.

Câu chuyện tại Quảng Ninh cho thấy một thực tế: khởi nghiệp không chỉ bắt đầu từ con số 0 mà còn có thể xuất phát từ quá trình tái cấu trúc doanh nghiệp hiện hữu. Khi khoa học – công nghệ trở thành trụ cột chiến lược, doanh nghiệp sẽ không chỉ nâng cao năng lực cạnh tranh mà còn góp phần tạo dựng nền kinh tế xanh, bền vững và giàu tri thức.

CASIC TỔNG HỢP