1. Bối cảnh chung và tầm nhìn chiến lược

Trong bối cảnh toàn cầu đang bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo trở thành động lực then chốt để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và địa phương. Việt Nam, với định hướng phát triển mạnh mẽ khoa học – công nghệ, đã xác định khởi nghiệp sáng tạo là một trong những trụ cột quan trọng để hội nhập quốc tế và phát triển bền vững.

Hà Nội – Thủ đô của cả nước – không chỉ là trung tâm chính trị, văn hóa mà còn đang từng bước khẳng định vai trò là đầu tàu đổi mới sáng tạo. Với lợi thế về nguồn nhân lực chất lượng cao, hệ thống trường đại học, viện nghiên cứu dày đặc, cùng sự quan tâm đặc biệt của chính quyền, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm khởi nghiệp sáng tạo hàng đầu Việt Nam, tiến tới vị thế trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực châu Á vào năm 2045.

2. Thực trạng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo tại Hà Nội

2.1. Số lượng doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo

Theo thống kê, hiện nay Hà Nội có khoảng 1.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, chiếm gần 25% tổng số doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo của cả nước. Đây là con số ấn tượng, phản ánh sức hút mạnh mẽ của Thủ đô đối với cộng đồng khởi nghiệp.

Các doanh nghiệp này hoạt động đa dạng trong nhiều lĩnh vực: công nghệ thông tin, thương mại điện tử, giáo dục, y tế, nông nghiệp công nghệ cao, dịch vụ tài chính, logistics… Điều này cho thấy Hà Nội không chỉ tập trung vào một ngành nghề cụ thể mà đang xây dựng một hệ sinh thái đa ngành, đa lĩnh vực, tạo điều kiện cho sự giao thoa và hợp tác.

2.2. Hệ thống vườn ươm và tổ chức thúc đẩy kinh doanh

Hà Nội hiện có 32 vườn ươm doanh nghiệp và 14 tổ chức cung cấp chương trình thúc đẩy kinh doanh. Các vườn ươm này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ các startup từ giai đoạn ý tưởng đến khi hình thành sản phẩm, dịch vụ và tiếp cận thị trường.

Không chỉ cung cấp không gian làm việc, các vườn ươm còn hỗ trợ cố vấn, đào tạo, kết nối nhà đầu tư, giúp doanh nghiệp trẻ vượt qua những khó khăn ban đầu. Đây chính là nền tảng để Hà Nội xây dựng một cộng đồng khởi nghiệp sáng tạo bền vững.

2.3. Thành tựu gọi vốn

Từ năm 2016 đến nay, các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo tại Hà Nội đã huy động được khoảng 1 tỷ USD thông qua 100 thương vụ gọi vốn thành công. Con số này liên tục tăng qua từng năm, chứng tỏ niềm tin của nhà đầu tư đối với tiềm năng phát triển của startup Hà Nội.

Đặc biệt, nhiều thương vụ gọi vốn lớn trong lĩnh vực fintech, edtech, healthtech đã đưa tên tuổi startup Hà Nội ra thị trường quốc tế, góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam trên bản đồ khởi nghiệp toàn cầu.

2.4. Thành tích về sở hữu trí tuệ

Năm 2023, Hà Nội dẫn đầu cả nước về số lượng bằng và đơn đăng ký quyền sở hữu trí tuệ. Đây là minh chứng cho sự sáng tạo mạnh mẽ của cộng đồng doanh nghiệp, đồng thời phản ánh sự quan tâm của chính quyền trong việc bảo vệ và khuyến khích hoạt động nghiên cứu – phát triển.

3. Chính sách và đề án hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo

3.1. Đề án 4889 (2019–2025)

Năm 2019, UBND TP. Hà Nội phê duyệt Đề án “Hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo trên địa bàn thành phố Hà Nội giai đoạn 2019–2025” (Đề án 4889). Sau hơn 4 năm triển khai, đề án đã đạt nhiều kết quả cụ thể:

Tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho 180 doanh nghiệp, cá nhân, dự án khởi nghiệp sáng tạo.

Đào tạo huấn luyện viên, cố vấn khởi nghiệp từ các cơ sở giáo dục, viện nghiên cứu, tổ chức thúc đẩy kinh doanh.

Hỗ trợ xây dựng mạng lưới kết nối giữa doanh nghiệp – nhà đầu tư – viện nghiên cứu – cơ quan quản lý.

3.2. Cải cách hành chính và môi trường đầu tư

Hà Nội chú trọng cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Phương châm “lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm để phục vụ” đã trở thành kim chỉ nam trong mọi hoạt động quản lý nhà nước.

3.3. Luật Thủ đô 2024

Một bước ngoặt quan trọng là Luật Thủ đô năm 2024, được Quốc hội thông qua. Luật này tháo gỡ nhiều điểm nghẽn trong phát triển khoa học – công nghệ và đổi mới sáng tạo, đồng thời mở ra cơ chế mới:

Cho phép trường đại học, viện nghiên cứu, tổ chức khoa học công nghệ công lập được thành lập doanh nghiệp.

Khuyến khích cán bộ, giảng viên trở thành chủ doanh nghiệp, biến tri thức thành sản phẩm, dịch vụ có giá trị kinh tế.

Hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới sáng tạo trong các lĩnh vực trọng điểm như công nghệ thông tin, trí tuệ nhân tạo, vật liệu mới, năng lượng sạch.

Kết thúc phần 1, mời các bạn tiếp tục đón xem phần tiếp theo của bài viết Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu của cả nước.

Castihub tổng hợp