Khi thuế khoán không còn áp dụng, hộ kinh doanh bắt buộc chuyển sang phương pháp kê khai – tức là phải tự khai doanh thu, tự tính số thuế phải nộp và gửi hồ sơ cho cơ quan thuế đúng hạn. Việc này nghe có vẻ phức tạp, nhưng thực tế có thể thực hiện dễ dàng nếu làm theo các bước sau:

1. Đăng ký sử dụng phương pháp kê khai

Bước 1. Chuẩn bị thông tin và hồ sơ

Rà soát thông tin hộ kinh doanh, mã số thuế, ngành nghề, doanh thu thực tế.

Kiểm kê hàng tồn kho tại thời điểm chuyển đổi, lập biên bản theo mẫu (bao gồm hàng có và không có hóa đơn).

Bước 2. Lập tờ khai điều chỉnh thuế khoán

Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC:

Nộp Mẫu 01/CNKD, tích chọn mục “Hộ khoán chuyển đổi phương pháp tính thuế”.

Ghi rõ thời điểm bắt đầu chuyển đổi (ví dụ: kỳ tháng 01/2026).

Gửi tờ khai đến Chi cục Thuế quản lý trực tiếp.

Bước 3. Cơ quan thuế xác nhận và điều chỉnh

Kiểm tra hồ sơ, cập nhật thông tin hộ sang phương pháp kê khai.

Giảm mức thuế khoán còn lại (nếu có).

2. Lập sổ sách, theo dõi doanh thu định kỳ

Khi đã chuyển sang phương pháp kê khai, hộ kinh doanh cần có dữ liệu cụ thể để làm căn cứ tính thuế. Việc này bao gồm:

• Ghi chép đầy đủ doanh thu bán hàng, chi phí đầu vào, lợi nhuận ròng
• Theo dõi doanh thu theo ngày/tuần/tháng
• Lưu trữ hóa đơn mua vào – bán ra, bảng kê bán hàng, phiếu thu chi...
• Bạn có thể sử dụng:
• Sổ tay, file Excel
• Hoặc phần mềm quản lý bán hàng tích hợp báo cáo doanh thu và sổ sách kế toán, giúp tự động tổng hợp số liệu, đối chiếu doanh thu – chi phí, và lập báo cáo thuế nhanh chóng.

Ảnh minh hoạ

3. Tính và nộp thuế đúng hạn

Sau khi có số liệu doanh thu, bạn sẽ thực hiện:

Tính thuế:

Thuế GTGT = Doanh thu x Tỷ lệ thuế GTGT theo ngành

Thuế TNCN = Doanh thu x Tỷ lệ thuế TNCN theo ngành

Lệ phí môn bài (nộp đầu năm, cố định theo doanh thu)

Nộp thuế:

Nộp trực tiếp qua Cổng thuế điện tử

Hoặc chuyển khoản vào tài khoản kho bạc theo chỉ dẫn của chi cục thuế

Hạn nộp tờ khai thuế:

Theo quý: chậm nhất là ngày 30 của tháng đầu tiên trong quý tiếp theo

Theo tháng: chậm nhất là ngày 20 của tháng sau

4. Sử dụng hóa đơn điện tử đúng quy định

Từ năm 2025, hầu hết hộ kinh doanh thuộc diện kê khai sẽ phải sử dụng hóa đơn điện tử. Có 2 cách phổ biến:

• Sử dụng phần mềm hóa đơn điện tử riêng biệt
• Hoặc dùng máy bán hàng/máy tính tiền có tích hợp phần mềm xuất hóa đơn, được kết nối với Tổng cục Thuế

Hộ kinh doanh nên ưu tiên chọn giải pháp trọn gói: có sẵn phần mềm bán hàng – hóa đơn điện tử và được cơ quan Thuế công nhận để tiết kiệm thời gian và đảm bảo tính chính xác.

Việc chính thức bỏ thuế khoán hộ kinh doanh đánh dấu bước chuyển quan trọng trong quá trình hiện đại hóa quản lý thuế tại Việt Nam với lộ trình rõ ràng từ 2025 đến 2026. Đây là thách thức không nhỏ với nhiều tiểu thương, người kinh doanh nhỏ lẻ chưa quen với sổ sách, phần mềm hay hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, nếu chuẩn bị sớm bằng cách làm quen với phương pháp kê khai, sử dụng phần mềm bán hàng có tích hợp hóa đơn và kết nối cơ quan thuế, bạn hoàn toàn có thể thích ứng dễ dàng, minh bạch và hợp pháp.

CASIC tổng hợp