Sáng 12/12 tại Hà Nội, Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) tổ chức Hội thảo chính sách phát triển kinh tế địa phương thông qua hoạt động khởi nghiệp đổi mới sáng tạo. Hội thảo làm rõ vai trò kiến tạo của Nhà nước, sự chủ động của địa phương và doanh nghiệp trong xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp bền vững.

Thực tiễn từ nhiều tỉnh, thành cho thấy khởi nghiệp sáng tạo đang dần trở thành động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng mới, gắn với khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nền tảng cho hệ sinh thái khởi nghiệp địa phương

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh cả nước triển khai mạnh mẽ Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là trụ cột đột phá cho phát triển nhanh và bền vững. Theo đó, khởi nghiệp sáng tạo không còn là hoạt động đơn lẻ mà đã trở thành cấu phần quan trọng trong chiến lược tăng trưởng quốc gia và từng địa phương.

Nhiều ý kiến tại hội thảo nhấn mạnh vai trò dẫn dắt của Nhà nước trong việc khắc phục các “thất bại thị trường” – đặc thù phổ biến của hoạt động đổi mới sáng tạo với yêu cầu vốn lớn, rủi ro cao và thời gian thu hồi dài. Nhà nước được xem là chủ thể đủ thẩm quyền và nguồn lực để đầu tư hạ tầng số, xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo, hình thành các quỹ hỗ trợ khoa học – công nghệ, qua đó tạo nền tảng cho khu vực tư nhân và startup phát triển.

Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ Phạm Hồng Quất cho biết, việc ban hành đồng bộ các luật và nghị định liên quan như Luật Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo; Luật Công nghiệp công nghệ số; Luật Chuyển giao công nghệ… cùng các quy định về quỹ đầu tư mạo hiểm, công nhận trung tâm đổi mới sáng tạo đã tạo “đường băng thể chế”, giúp hoạt động khởi nghiệp sáng tạo đi vào chiều sâu, thực chất hơn.

Mỗi địa phương một cách làm, gắn với lợi thế riêng

Thực tiễn cho thấy các địa phương đang triển khai khởi nghiệp sáng tạo theo nhiều mô hình khác nhau, phù hợp điều kiện và định hướng phát triển riêng.

Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai Võ Hoàng Khai trình bày tham luận tại hội thảo.

Tại Đồng Nai, hệ sinh thái khởi nghiệp đã hình thành với khoảng 90 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, 16 doanh nghiệp khoa học – công nghệ và nhiều sản phẩm được thương mại hóa. Lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ Đồng Nai cho biết địa phương xác định đổi mới sáng tạo là động lực chuyển đổi mô hình tăng trưởng, đồng thời thúc đẩy liên kết “4 nhà” và thu hút nhân lực chất lượng cao. Đồng Nai đang hướng tới hình thành “tam giác phát triển” gồm Khu công nghệ số tập trung Long Thành, Khu đổi mới sáng tạo và Khu công nghệ cao.

Tại Quảng Ninh, hệ sinh thái khởi nghiệp được coi là phương thức khơi thông nguồn lực và nuôi dưỡng tinh thần sáng tạo của thế hệ trẻ. Địa phương chú trọng cải cách thủ tục hành chính, thành lập Trung tâm Khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và hỗ trợ chuyển đổi số, đồng thời duy trì các câu lạc bộ đầu tư và khởi nghiệp với khoảng 500 hội viên, tạo mạng lưới kết nối rộng khắp.

Ở Cần Thơ, khởi nghiệp sáng tạo được đặt trong tầm nhìn trở thành trung tâm sản xuất, dịch vụ thông minh của vùng Đồng bằng sông Cửu Long. Thành phố đã kết nối, cố vấn cho hàng chục dự án khởi nghiệp với tổng giá trị quan tâm đầu tư lên tới hàng trăm nghìn USD, từng bước hình thành hệ sinh thái gắn với đặc thù kinh tế vùng.

Tuy nhiên, các đại biểu cũng thẳng thắn nhìn nhận, đầu tư xã hội cho nghiên cứu – phát triển còn hạn chế, liên kết giữa các chủ thể chưa chặt chẽ, đòi hỏi chính sách đồng bộ và dài hạn hơn.

Nâng chất hệ sinh thái: từ đổi mới sáng tạo xanh đến bài toán vốn và nhân lực

Nhiều địa phương đang lựa chọn hướng đi khởi nghiệp sáng tạo gắn với nông nghiệp công nghệ cao và phát triển xanh.

Sau sáp nhập, Lâm Đồng với quy mô khoảng 24.000km² và 3,4 triệu dân xác định tầm nhìn trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo xanh, lấy nông nghiệp công nghệ cao làm trụ cột. Địa phương đẩy mạnh ứng dụng IoT, trí tuệ nhân tạo, công nghệ sinh học, truy xuất nguồn gốc và blockchain. Tuy nhiên, thách thức lớn vẫn là thiếu nhân lực chất lượng cao, chưa có quỹ đầu tư mạo hiểm đủ mạnh và khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu còn hạn chế.

Khánh Hòa cũng đang nỗ lực nâng cao chất lượng đổi mới sáng tạo khi phần lớn doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ. Tỉnh tập trung nâng cao năng lực cho các trung tâm ứng dụng khoa học – công nghệ, đồng thời xây dựng mạng lưới liên kết khởi nghiệp sáng tạo giai đoạn 2026-2030, từng bước kết nối với hệ sinh thái quốc gia và quốc tế.

Tổng kết hội thảo, Cục trưởng Phạm Hồng Quất nhấn mạnh, để khởi nghiệp sáng tạo thực sự trở thành động lực tăng trưởng mới, các địa phương cần tăng cường liên kết vùng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, hình thành thị trường vốn mạo hiểm và xây dựng cơ chế thử nghiệm chính sách phù hợp.

Nhân dịp này, lãnh đạo Cục đã trao Bằng khen cho nhiều doanh nghiệp, doanh nhân, cán bộ quản lý và chuyên gia có đóng góp nổi bật trong thúc đẩy hoạt động khởi nghiệp sáng tạo và phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tại địa phương.

CASIC TỔNG HỢP