Điều hành một doanh nghiệp không hề dễ dàng, đôi khi bạn cảm thấy như mình đang liên tục phải giữ thăng bằng trên dây với các vấn đề về dòng tiền, đối thủ cạnh tranh, doanh thu giảm và sự gắn kết của khách hàng ngày càng giảm, tất cả đều cố gắng đẩy bạn xuống vực thẳm ở mọi cơ hội. 

Nghe quen thuộc chứ?

Có lẽ đã đến lúc bạn nên xem xét việc thay đổi mô hình kinh doanh. Làm thế nào để biết khi nào là thời điểm thích hợp để thực hiện thay đổi đó? Hãy cùng tìm hiểu về thế giới của việc thay đổi mô hình kinh doanh và cách chúng có thể giúp doanh nghiệp của bạn đi đúng hướng.

Những điểm chính cần ghi nhớ 

Hầu hết các doanh nghiệp sẽ trải qua ít nhất một lần thay đổi mô hình kinh doanh – trong một số trường hợp, điều này là không thể tránh khỏi do những thay đổi về kinh tế, thói quen của khách hàng hoặc các lý do xã hội. 

Hãy tin vào trực giác của bạn – nếu bạn liên tục phải vật lộn để kiếm đủ sống, giá trị vòng đời khách hàng giảm sút hoặc bạn đang phải đối mặt với nhiều cạnh tranh, đây có thể là dấu hiệu cho thấy bạn cần thay đổi mô hình kinh doanh. 

Một số doanh nghiệp hàng đầu thế giới đã trải qua quá trình chuyển hướng chiến lược – YouTube, Netflix, Slack, Instagram và Groupon là một vài ví dụ. Hiểu được cách thức và lý do chuyển hướng chiến lược có thể giúp doanh nghiệp của bạn phát triển lớn mạnh và thành công hơn nữa! 

Chuyển hướng kinh doanh là gì?

Thay đổi chiến lược kinh doanh là một sự chuyển dịch chiến lược trong hướng đi của công ty bạn. Nó có thể bao gồm việc thay đổi sản phẩm, dịch vụ, thị trường mục tiêu hoặc mô hình doanh thu. Hãy coi đó như việc lái con tàu theo một hướng mới dựa trên những biến động của thị trường, phản hồi từ khách hàng, hoặc thậm chí là những cơ hội mới. Mặc dù những thay đổi chiến lược có vẻ rủi ro, nhưng chúng thường cần thiết cho sự tồn tại lâu dài.

Một số công ty lớn nhất hiện nay đã chuyển hướng thành công. YouTube khởi đầu là một nền tảng hẹn hò qua video, trong khi Slack ban đầu là một công ty game có tên Tiny Speck. Và theo nghiên cứu,70% các công ty khởi nghiệp thực hiện ít nhất một lần chuyển hướng trong suốt hành trình của mình.

8 dấu hiệu cho thấy đã đến lúc thay đổi mô hình kinh doanh

1. Doanh số trì trệ hoặc giảm sút

Nếu doanh thu của bạn chững lại hoặc bắt đầu giảm, đó là dấu hiệu nghiêm trọng cho thấy có điều gì đó không ổn. Một báo cáo của Startup Genome cho thấy 74% các công ty khởi nghiệp tăng trưởng nhanh thất bại do mở rộng quy mô quá sớm , thường là do họ không kịp thời điều chỉnh hướng đi khi tốc độ tăng trưởng ban đầu chậm lại. Nếu sản phẩm của bạn không còn thu hút khách hàng hoặc không còn phù hợp với thị trường, đã đến lúc bạn cần xem xét lại cách tiếp cận của mình.

2. Cạnh tranh gia tăng

Nếu đối thủ cạnh tranh đang chiếm hết khách hàng của bạn, điều đó có thể có nghĩa là họ đã tìm ra điều gì đó mà bạn đang bỏ lỡ. Đôi khi, họ có thể đang tận dụng một thị trường ngách mà bạn chưa từng nghĩ đến hoặc đã tìm ra cách phục vụ thị trường của bạn hiệu quả hơn. Các công ty tập trung vào sự khác biệt hóa trong quá trình chuyển đổi chiến lược có khả năng thu được lợi nhuận cao gấp 2,5 lần so với những công ty giữ nguyên hiện trạng.

3. Phản hồi của khách hàng không tích cực.

Bạn có nhận được khiếu nại, hoặc tệ hơn, là sự im lặng hoàn toàn? Không ai thích bị "bỏ rơi" cả. Khách hàng không phản hồi có thể cho thấy họ không quan tâm đến sản phẩm của bạn. Khoảng 90% khách hàng không hài lòng sẽ rời đi mà không phàn nàn , có nghĩa là đến khi bạn nhận ra thì nhiều khách hàng tiềm năng đã bỏ đi rồi.

4. Bạn đang mất hứng thú với chính công việc kinh doanh của mình

Niềm đam mê thúc đẩy sự sáng tạo và lòng kiên trì! Bạn có thường xuyên ước mình không bị ràng buộc bởi công việc kinh doanh của mình không? Nếu vậy, bạn có thể cần xem xét lại con đường mình đang đi. Những nhà sáng lập mất đi sự nhiệt tình với sản phẩm thường gặp khó khăn trong việc truyền cảm hứng cho nhân viên và khách hàng, điều đó có nghĩa là doanh nghiệp của bạn sẽ không bao giờ phát triển mạnh. 

5. Tốc độ tiêu hao tài nguyên không bền vững

Tốc độ tiêu hao vốn – hay nói cách khác là tốc độ bạn đốt tiền – là một trong những chỉ số quan trọng nhất đối với bất kỳ công ty khởi nghiệp nào. Theo Forbes, 38% các công ty khởi nghiệp thất bại vì hết tiền. Nếu thời gian duy trì hoạt động tài chính của bạn đang giảm dần và lợi nhuận dường như nằm ngoài tầm với, có lẽ đã đến lúc chuyển hướng sang một mô hình kinh doanh bền vững hơn. Hãy lùi lại một bước và đánh giá những gì đang không hiệu quả, và tìm kiếm nguồn cảm hứng từ các công ty khác! 

6. Bạn liên tục phải giải quyết các vấn đề phát sinh.

Nếu bạn cảm thấy mình luôn phải giải quyết hết khủng hoảng này đến khủng hoảng khác, đó có thể là dấu hiệu của những vấn đề tiềm ẩn trong mô hình kinh doanh của bạn. Tình trạng liên tục phải giải quyết vấn đề thường cho thấy sự thiếu khả năng mở rộng hoặc những bất hiệu quả về cấu trúc.

7. Thị trường đang thay đổi

Các yếu tố bên ngoài như tiến bộ công nghệ hoặc thay đổi hành vi người tiêu dùng có thể khiến một doanh nghiệp từng rất khả thi trở nên lỗi thời. Ví dụ, sự chuyển đổi sang hoạt động ưu tiên kỹ thuật số trong đại dịch COVID-19 đã khiến vô số doanh nghiệp phải xoay chuyển để tồn tại. Kết quả là 91% doanh nghiệp đã đẩy nhanh quá trình chuyển đổi kỹ thuật số của mình.

8. Bạn đã tìm thấy một cơ hội tốt hơn

Đôi khi, trong quá trình điều hành doanh nghiệp, một cơ hội mới, sinh lời hơn xuất hiện. Bỏ qua cơ hội đó vì quá tập trung vào kế hoạch ban đầu có thể đồng nghĩa với việc bỏ lỡ cơ hội tăng trưởng dài hạn. Một nghiên cứu của Harvard Business Review cho thấy các doanh nghiệp biết cách điều chỉnh chiến lược hiệu quả dựa trên hiểu biết thị trường có khả năng thành công cao hơn 36% so với những doanh nghiệp không làm vậy.

Những câu hỏi cần tự đặt ra trước khi chuyển hướng kinh doanh

Trước khi vội vàng thay đổi chiến lược, hãy chắc chắn đó là quyết định đúng đắn. Dưới đây là những câu hỏi quan trọng cần đặt ra:

1. Nguyên nhân gốc rễ của vấn đề là gì?

Vấn đề nằm ở sản phẩm hay là thất bại trong khâu tiếp thị? Hãy xác định chính xác nguyên nhân. Một chiến dịch tiếp thị thất bại không nhất thiết có nghĩa là sản phẩm của bạn có lỗi – mà chỉ đơn giản là bạn chưa nhắm đúng đối tượng khách hàng. Hãy xem hướng dẫn này về chiến lược tiếp thị nội dung hiệu quả nhất dành cho các công ty khởi nghiệp để tìm kiếm nguồn cảm hứng!  

2. Liệu có thị trường cho hướng đi mới này?

Việc thay đổi hướng đi mà không có thị trường rõ ràng là rất rủi ro. Nó giống như một cuộc hẹn hò giấu mặt. Bạn có thể may mắn, cũng có thể không! Hãy đảm bảo rằng có nhu cầu đối với hướng đi mà bạn đang cân nhắc. 42% các công ty khởi nghiệp thất bại vì không có nhu cầu thị trường đối với sản phẩm của họ, vì vậy điều quan trọng là phải nghiên cứu kỹ lưỡng trước khi thay đổi hướng đi.

3. Bạn có đủ nguồn lực để thay đổi hướng đi không?

Việc chuyển hướng chiến lược không hề miễn phí. Nó đòi hỏi thời gian, vốn và thường là nhân sự mới hoặc công nghệ mới. Hãy đảm bảo bạn có đủ nguồn lực cần thiết để chuyển đổi thành công.

4. Sự thay đổi hướng đi này có phù hợp với mục tiêu dài hạn của bạn không?

Thay đổi hướng đi là một bước đi ngắn hạn nhằm tạo nền tảng cho thành công lâu dài. Hãy đảm bảo rằng hướng đi mới của bạn hỗ trợ tầm nhìn rộng lớn hơn. Bạn không nên thay đổi hướng đi chỉ để tồn tại trước mắt nếu điều đó làm tổn hại đến tiềm năng tương lai của công ty. Nếu bạn muốn có một số lời khuyên hữu ích về cách đặt mục tiêu kinh doanh sinh lời, hãy đọc hướng dẫn ngắn gọn này ! 

5. Khách hàng hiện tại của bạn sẽ phản ứng như thế nào?

Liệu những khách hàng trung thành của bạn vẫn còn quan tâm đến hướng đi mới của bạn? Trong khi một số khách hàng có thể đón nhận sự thay đổi, những người khác có thể rời đi, điều này có thể ảnh hưởng đến doanh thu của bạn trong ngắn hạn. Hãy cân nhắc rủi ro và lợi ích của việc mất khách hàng so với việc thu hút khách hàng mới.

Các loại điểm xoay khác nhau cần xem xét

Nếu bạn đã quyết định cần phải thay đổi hướng đi, bước tiếp theo là quyết định loại thay đổi nào phù hợp nhất với doanh nghiệp của bạn. 

1. Trục xoay thu phóng

Sản phẩm của bạn có phù hợp với thị trường mục tiêu không? Hãy xem hướng dẫn này về cách tìm ra sản phẩm phù hợp cho công ty khởi nghiệp của bạn . Một lời khuyên hữu ích là hãy tập trung vào một tính năng thành công của sản phẩm và biến nó thành cốt lõi của doanh nghiệp. Ví dụ, Instagram ban đầu có tên là Burbn, một ứng dụng check-in phức tạp, nghe có vẻ kỳ lạ phải không?! Khi người dùng bị thu hút bởi tính năng chia sẻ ảnh, họ đã tập trung vào tính năng đó, dẫn đến thành công vang dội. 

2. Thu nhỏ/Xoay trục

Ngược lại với việc phóng to, việc thu nhỏ giúp mở rộng phạm vi cung cấp sản phẩm/dịch vụ của bạn để mang lại nhiều giá trị hơn cho khách hàng. Nếu khách hàng đang yêu cầu nhiều hơn, hoặc nếu sản phẩm hiện tại của bạn có vẻ quá chuyên biệt, việc thu nhỏ có thể giúp mở rộng phạm vi tiếp cận của bạn.

3. Chuyển hướng phân khúc khách hàng

Đôi khi, vấn đề không nằm ở sản phẩm của bạn mà là ở đối tượng khách hàng bạn đang bán. Việc chuyển hướng sang nhắm mục tiêu vào một phân khúc khách hàng mới có thể mở ra những cơ hội mới. Airbnb ban đầu nhắm mục tiêu vào một thị trường ngách gồm những người tham dự hội nghị, nhưng khi họ mở rộng đối tượng khách hàng sang bất kỳ ai cần chỗ ở ngắn hạn, công việc kinh doanh của họ đã phát triển vượt bậc. Và thành thật mà nói, bạn đã sử dụng Airbnb bao nhiêu lần rồi? 

4. Chuyển hướng công nghệ

Việc chuyển sang công nghệ hoặc nền tảng mới để cải thiện hiệu suất hoặc khả năng mở rộng có thể tạo ra sự thay đổi lớn. Kiểu chuyển đổi này đặc biệt phổ biến trong các công ty phần mềm và công nghệ, nơi những tiến bộ nhanh chóng có thể khiến các giải pháp cũ trở nên lỗi thời và không còn hiệu quả về mặt chi phí. 

5. Thay đổi mô hình doanh thu

Bạn có đang kiếm tiền đúng cách không? Doanh nghiệp của bạn có đang kiếm được tiền không? Nếu không, nếu bạn cần tìm hiểu lý do tại sao, hãy đọc hướng dẫn này . Thay đổi mô hình doanh thu liên quan đến việc thay đổi cách bạn kiếm tiền. Ví dụ, nhiều công ty phần mềm đã chuyển từ hình thức mua một lần sang mô hình đăng ký, tận dụng dòng tiền ổn định hơn. 

6. Chuyển hướng kênh

Việc thay đổi cách thức phân phối sản phẩm, cho dù đó là chuyển từ bán lẻ truyền thống sang thương mại điện tử hay thay đổi chiến lược bán hàng, đều có thể mở ra cơ hội tăng trưởng. Shopify đã chứng kiến ​​sự tăng trưởng vượt bậc nhờ hỗ trợ các doanh nghiệp bán lẻ truyền thống chuyển sang bán hàng trực tuyến trong đại dịch COVID-19, góp phần vào mức tăng trưởng doanh thu 96% của họ trong năm 2020 .

7. Thay đổi hướng đi sản phẩm

Điều này bao gồm việc sử dụng công nghệ hoặc nền tảng hiện có của bạn để giải quyết một vấn đề khác. Ví dụ, Twitter ban đầu là một nền tảng podcast có tên Odeo trước khi chuyển hướng sang tiểu blog khi thị trường podcast trở nên bão hòa. Và sau đó nó được mua lại với giá 44 tỷ đô la, vì vậy đừng ngại thay đổi chiến thuật của bạn. 

8. Hoàn thành việc chuyển đổi mô hình kinh doanh

Đây là bước chuyển hướng táo bạo nhất, đòi hỏi phải thay đổi hoàn toàn cách thức hoạt động của doanh nghiệp. Nó đầy rủi ro nhưng có thể mang lại sự thay đổi mang tính đột phá nếu được thực hiện đúng cách. Ví dụ, Netflix đã chuyển hướng từ dịch vụ cho thuê DVD sang dịch vụ phát trực tuyến, và hiện nay, doanh thu từ phát trực tuyến của họ vượt quá 31 tỷ đô la mỗi năm. 

Thay đổi mô hình kinh doanh không phải là thừa nhận thất bại – mà là học hỏi và thích nghi. Nhận biết các dấu hiệu, đặt ra những câu hỏi đúng đắn và lựa chọn loại thay đổi phù hợp có thể giúp bạn xây dựng thành công trong tương lai. Hãy nhớ rằng, một số công ty thành công nhất thế giới, từ Slack đến Netflix, chỉ tìm được chỗ đứng vững chắc sau một sự thay đổi đúng thời điểm. Vì vậy, đừng ngại thực hiện thay đổi đó, nó có thể cứu vãn doanh nghiệp của bạn! 

Casic dịch