Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ vừa được thông qua đang mở ra kỳ vọng lớn cho cộng đồng khởi nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp công nghệ và startup đổi mới sáng tạo. Với định hướng xây dựng thị trường công nghệ hiện đại, minh bạch và hiệu quả, luật được xem là bước hoàn thiện quan trọng trong hành lang pháp lý hỗ trợ thương mại hóa công nghệ tại Việt Nam.

Sáng ngày 10/12/2025, tại Kỳ họp thứ 10, Quốc hội khóa XV, Quốc hội đã biểu quyết thông qua Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chuyển giao công nghệ với 421/427 đại biểu tham dự tán thành, đạt tỷ lệ 89,01%. Trước khi biểu quyết, Quốc hội đã nghe báo cáo tiếp thu, chỉnh lý và giải trình dự thảo luật trên cơ sở ý kiến đại biểu và các cơ quan liên quan.

Chủ tịch nước Lương Cường cùng các đại biểu tham gia Phiên họp.

Một trong những điểm đáng chú ý của lần sửa đổi này là mở rộng khái niệm công nghệ. Công nghệ không còn chỉ là máy móc, thiết bị mà bao gồm cả tri thức, dữ liệu, thiết kế, mô hình, thuật toán, phần mềm và trí tuệ nhân tạo. Điều này đặc biệt có ý nghĩa với startup công nghệ số, khi giá trị cốt lõi thường nằm ở tài sản vô hình và giải pháp sáng tạo.

Luật cho phép tổ chức, cá nhân sở hữu hoặc có quyền sử dụng công nghệ hợp pháp được thương mại hóa công nghệ, góp vốn bằng công nghệ vào dự án đầu tư hoặc doanh nghiệp. Quy định này tạo thêm kênh huy động vốn linh hoạt cho startup, nhất là trong giai đoạn đầu khi tài sản hữu hình còn hạn chế nhưng công nghệ và ý tưởng lại có giá trị cao.

Cách tiếp cận của luật cũng chuyển từ “kiểm soát” sang “thúc đẩy đổi mới sáng tạo”. Thay vì siết chặt các thủ tục tiền kiểm, luật nhấn mạnh cơ chế hậu kiểm, tăng cường minh bạch và trách nhiệm giải trình. Điều này giúp giảm rào cản hành chính, đồng thời vẫn kiểm soát được rủi ro liên quan đến công nghệ lạc hậu hoặc gây tác động tiêu cực đến môi trường, sức khỏe cộng đồng.

Quy định về thẩm định công nghệ được áp dụng có trọng tâm, chủ yếu với các dự án sử dụng công nghệ hạn chế chuyển giao hoặc có nguy cơ cao. Đồng thời, việc phân cấp thẩm định cho địa phương đi kèm bộ tiêu chí quốc gia và cơ chế giám sát, hậu kiểm rõ ràng được kỳ vọng sẽ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ cho doanh nghiệp mà vẫn bảo đảm an toàn pháp lý.

Một điểm nhấn quan trọng khác là phát triển các tổ chức trung gian của thị trường công nghệ như môi giới, tư vấn, đánh giá, thẩm định giá và sàn giao dịch công nghệ. Khi hệ sinh thái trung gian hoạt động chuyên nghiệp, minh bạch hơn, startup sẽ có thêm kênh kết nối cung – cầu, tìm kiếm đối tác, chuyển giao hoặc nhận chuyển giao công nghệ thuận lợi hơn.

Luật cũng đặt trọng tâm vào chuyển đổi số trong quản lý nhà nước về chuyển giao công nghệ, từ thống kê, giám sát đến công bố công khai thông tin. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả quản lý mà còn giúp thị trường vận hành minh bạch, tạo niềm tin cho nhà đầu tư và doanh nghiệp khởi nghiệp.

Việc sửa đổi Luật Chuyển giao công nghệ được đánh giá là bước tiến quan trọng trong việc khai thông dòng chảy công nghệ, thúc đẩy thương mại hóa kết quả nghiên cứu và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia. Khi được triển khai đồng bộ với các luật liên quan, khung pháp lý mới sẽ góp phần hình thành môi trường thuận lợi hơn cho startup phát triển, gọi vốn và mở rộng thị trường trong bối cảnh chuyển đổi số và toàn cầu hóa.

CASIC TỔNG HỢP