Trong bối cảnh hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam vẫn đối mặt với tỷ lệ thất bại cao và thiếu các mô hình dẫn dắt bài bản cho người trẻ, một hướng tiếp cận mới đang thu hút sự chú ý: Trung tâm Đổi mới sáng tạo thế hệ 4.0 – CT Innovation Hub 4.0 do CT Group phát triển.

Khác với nhiều trung tâm đổi mới sáng tạo truyền thống vốn thiên về không gian làm việc chung hoặc đào tạo kỹ năng ngắn hạn, mô hình này được thiết kế như một hệ vận hành sáng tạo khép kín, nơi ý tưởng được “đặt hàng” từ nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp và nhanh chóng chuyển hóa thành sản phẩm, dịch vụ có khả năng thương mại hóa.

Theo đại diện tập đoàn, thực tế cho thấy phần lớn startup Việt phải tự xoay xở từ giai đoạn ý tưởng đến tìm kiếm thị trường. Thiếu đơn hàng thực, thiếu dữ liệu thị trường và thiếu cơ chế bảo chứng khiến nhiều dự án thất bại ngay từ năm đầu tiên. Tỷ lệ thất bại cao không chỉ gây thiệt hại tài chính mà còn làm suy giảm niềm tin của người trẻ vào con đường khởi nghiệp.

Ông Trần Kim Chung, Chủ tịch CT Group, cho rằng bài toán quan trọng nhất không phải là tạo thêm phong trào khởi nghiệp, mà là giảm rủi ro hệ thống ngay từ điểm xuất phát. Mô hình CT Innovation Hub 4.0 được xây dựng với mục tiêu đó: đưa “bài toán thật” từ doanh nghiệp vào môi trường đổi mới sáng tạo, để người trẻ tham gia giải quyết trong điều kiện có định hướng và có đầu ra rõ ràng.

Cách tiếp cận này không phải mới trên thế giới. Tại Phần Lan, các trung tâm sáng tạo tư nhân vận hành theo cơ chế tiếp nhận đề bài trực tiếp từ doanh nghiệp, tích hợp vào chương trình nghiên cứu và đào tạo, từ đó tạo ra giải pháp có tính ứng dụng cao. Trong khi đó, Israel – quốc gia được xem là “cái nôi startup” – phát triển mô hình “Fund of Funds” với sự bảo chứng của Chính phủ, tạo cơ chế thương mại hóa nhanh cho công nghệ.

Điểm khác biệt của CT Innovation Hub 4.0 nằm ở việc kết hợp ba công nghệ lõi: Web3, Blockchain và trí tuệ nhân tạo (AI). Theo mô hình này, toàn bộ quá trình từ hình thành ý tưởng, thử nghiệm giải pháp đến thương mại hóa đều được số hóa và theo dõi bằng công nghệ, giúp minh bạch hóa quyền sở hữu trí tuệ, tối ưu hóa quy trình và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Khi triển khai thực tế, mô hình hướng tới lợi ích ba bên. Người trẻ khởi nghiệp được tiếp cận đề bài thực và cơ chế thương mại hóa nhanh, từ đó giảm rủi ro tài chính. Doanh nghiệp có thêm nguồn lực sáng tạo bên ngoài với chi phí nghiên cứu – phát triển thấp hơn. Còn xã hội được hưởng lợi từ một hạ tầng đổi mới sáng tạo có khả năng tự vận hành và tạo lợi nhuận, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào ngân sách hỗ trợ.

Hiện mô hình đã có khách hàng nhượng quyền đầu tiên là Ủy ban nhân dân Thành phố Hà Nội, đồng thời thu hút sự quan tâm của nhiều địa phương và tổ chức trong, ngoài nước. Việc một địa phương lớn chủ động tiếp nhận và nhân rộng mô hình cho thấy kỳ vọng vào một cấu trúc đổi mới sáng tạo có tính thương mại rõ ràng.

Bí thư Thành ủy TPHCM Trần Lưu Quang tham quan công nghệ UAV của CT UAV (Thành viên Tập đoàn CT Group) - Ảnh: VGP/LS

Mô hình này cũng được nhắc đến trong các cuộc thảo luận chiến lược về tương lai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của Thành phố Hồ Chí Minh. Tại sự kiện “Lãnh đạo TPHCM gặp gỡ cộng đồng khoa học công nghệ, khởi nghiệp sáng tạo” ngày 9/12, bài toán làm thế nào để thành phố trở thành trung tâm khởi nghiệp khu vực đã được đặt ra, cùng câu hỏi về thứ tự ưu tiên và nguồn lực triển khai.

Với mật độ doanh nghiệp lớn, nhu cầu chuyển đổi số cao và lực lượng lao động trẻ dồi dào, Thành phố Hồ Chí Minh được xem là môi trường phù hợp để thử nghiệm và nhân rộng mô hình này. Nếu vận hành hiệu quả, trung tâm đổi mới sáng tạo thế hệ mới có thể trở thành chất xúc tác thúc đẩy thương mại hóa công nghệ, hình thành thế hệ startup cạnh tranh quốc tế và biến đổi mới sáng tạo thành động lực tăng trưởng thực chất.

Thay vì chỉ dừng ở khẩu hiệu, bài toán hiện nay của hệ sinh thái là xây dựng được mô hình đủ mạnh để giảm rủi ro, tạo lợi nhuận và có khả năng nhân rộng. CT Innovation Hub 4.0 đang được xem như một thử nghiệm đáng chú ý trong hành trình tìm kiếm lời giải đó.

CASIC TỔNG HỢP