Đến với phần cuối, tiếp tục giới thiệu về nội dung của bài viết Startup công nghệ khí hậu tại Việt Nam: vốn đầu tư tăng tốc.

Tiếp nối những phân tích trước, có thể mở rộng thêm một số ý quan trọng để làm rõ hơn bức tranh khởi nghiệp công nghệ khí hậu tại Việt Nam:

Thứ nhất, về hạ tầng và đô thị xanh. Trong giai đoạn tới, các thành phố lớn như Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng sẽ phải đối mặt với áp lực dân số, giao thông và ô nhiễm không khí. Đây là cơ hội cho các sStartup phát triển giải pháp hạ tầng xanh như vật liệu xây dựng tiết kiệm năng lượng, hệ thống quản lý nước thông minh, hay các mô hình đô thị tuần hoàn. Nếu được đầu tư đúng mức, các giải pháp này không chỉ giảm phát thải mà còn nâng cao chất lượng sống cho hàng triệu người dân đô thị.

Thứ hai, về năng lượng tái tạo và lưu trữ. Việt Nam có tiềm năng lớn về điện mặt trời và điện gió, nhưng thách thức nằm ở khả năng lưu trữ và phân phối. Các sStartup có thể tham gia phát triển công nghệ pin thế hệ mới, hệ thống quản lý năng lượng thông minh, hoặc nền tảng giao dịch điện năng ngang hàng (peer-to-peer). Đây là hướng đi giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào năng lượng hóa thạch và tiến gần hơn đến mục tiêu phát thải ròng bằng 0.

Thứ ba, về kinh tế tuần hoàn. Ngoài nông nghiệp và giao thông, lĩnh vực xử lý chất thải và tái chế cũng là mảnh đất màu mỡ cho sStartup. Các giải pháp biến rác thải thành nguyên liệu mới, sản xuất vật liệu sinh học thay thế nhựa, hay công nghệ phân loại rác bằng AI sẽ góp phần giảm gánh nặng môi trường. Đây cũng là lĩnh vực có thể thu hút sự quan tâm của các tập đoàn sản xuất lớn, vốn đang chịu áp lực từ quy định quốc tế về giảm nhựa và khí thải.

Thứ tư, về hợp tác khu vực và quốc tế. Việt Nam có thể tận dụng vị trí địa lý và vai trò trong ASEAN để trở thành trung tâm kết nối các sáng kiến khí hậu. Việc hợp tác với Singapore về công nghệ lưu trữ năng lượng, với Thái Lan về nông nghiệp tuần hoàn, hay với Nhật Bản về công nghệ xử lý chất thải sẽ giúp sStartup Việt Nam mở rộng thị trường và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Thứ năm, về văn hóa khởi nghiệp và tinh thần doanh nhân. Một yếu tố không thể bỏ qua là tinh thần đổi mới sáng tạo của thế hệ trẻ. Khi ngày càng nhiều doanh nhân trẻ quan tâm đến các vấn đề môi trường, họ sẽ mang lại những ý tưởng táo bạo, kết hợp công nghệ với mô hình kinh doanh mới. Văn hóa khởi nghiệp xanh nếu được nuôi dưỡng sẽ tạo ra làn sóng doanh nhân khí hậu, góp phần định hình tương lai kinh tế Việt Nam.

Kết luận tổng thể

Qua toàn bộ phân tích, có thể thấy rằng khởi nghiệp công nghệ khí hậu tại Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển đầy tiềm năng nhưng cũng nhiều thách thức. Từ năm 2015 đến 2023, dòng vốn đầu tư đã tăng trưởng mạnh mẽ với tổng giá trị hơn 92,6 triệu USD, tốc độ tăng trung bình đạt 365% trong giai đoạn 2020–2023. Các lĩnh vực trọng điểm như nông nghiệp bền vững, thực phẩm xanh, phương tiện giao thông điện và kinh tế tuần hoàn đang thu hút phần lớn nguồn vốn, phản ánh nhu cầu cấp thiết của xã hội và định hướng phát triển bền vững của quốc gia.

Tuy nhiên, vốn đầu tư công nghệ khí hậu mới chỉ chiếm khoảng 4% tổng vốn đầu tư mạo hiểm tại Việt Nam, thấp hơn mức trung bình toàn cầu. Điều này cho thấy hệ sinh thái vẫn còn nhiều nút thắt cổ chai: khả năng tiếp cận vốn hạn chế, thiếu nhân lực chất lượng cao, và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các bên liên quan. Chính phủ, nhà đầu tư, sStartup, cộng đồng và người tiêu dùng cần phối hợp chặt chẽ để tạo ra một môi trường thuận lợi, từ chính sách ưu đãi thuế, quỹ đầu tư xanh, đến chương trình đào tạo nhân lực và khung pháp lý cho tín chỉ carbon.

Trong giai đoạn 2025–2035, xu hướng sẽ dịch chuyển từ các giải pháp đơn lẻ sang hệ sinh thái tích hợp, kết hợp công nghệ số (AI, blockchain, IoT) với công nghệ khí hậu để tối ưu hóa năng lượng, quản lý phát thải và phát triển mô hình kinh doanh đa ngành. Nếu tận dụng tốt cơ hội, Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm khởi nghiệp công nghệ khí hậu của Đông Nam Á, vừa góp phần đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, vừa nâng cao năng lực cạnh tranh quốc tế.

Tóm lại, khởi nghiệp công nghệ khí hậu không chỉ là một lĩnh vực đầu tư hấp dẫn, mà còn là trụ cột chiến lược trong phát triển kinh tế xanh của Việt Nam. Đây là con đường tất yếu để đất nước vừa giải quyết các thách thức môi trường, vừa tạo ra giá trị kinh tế – xã hội bền vững, đồng thời khẳng định vị thế trong cuộc chiến chống biến đổi khí hậu toàn cầu.

Casic tổng hợp