Trong bối cảnh yêu cầu nâng cao hiệu quả đầu tư cho khoa học và công nghệ (KH&CN) ngày càng cấp thiết, Sở Khoa học và Công nghệ TP.HCM vừa ban hành Kế hoạch triển khai Đề án thí điểm chính sách tạo động lực thương mại hóa, đưa nhanh kết quả nghiên cứu và tài sản trí tuệ hình thành từ ngân sách nhà nước vào sản xuất, kinh doanh.

Đây là bước cụ thể hóa Quyết định số 3053/QĐ-UBND ngày 05/12/2025 của Ủy ban nhân dân TP.HCM, đồng thời bám sát tinh thần của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và Nghị quyết 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.

Rút ngắn hành trình từ phòng thí nghiệm ra thị trường

Kế hoạch xác định rõ nội dung công việc, tiến độ và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị nhằm bảo đảm triển khai đồng bộ các nhiệm vụ của Đề án. Trọng tâm là rút ngắn thời gian chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước cho KH&CN; đồng thời hình thành mô hình quản trị, giám sát phù hợp với khung pháp lý mới.

Thực tế nhiều năm qua cho thấy không ít đề tài sau nghiệm thu vẫn dừng ở báo cáo, sản phẩm mẫu hoặc quy trình công nghệ mà chưa tìm được đầu ra thị trường. Điều này khiến nguồn lực đầu tư chưa được chuyển hóa thành giá trị kinh tế cụ thể. Việc triển khai thí điểm lần này hướng tới tháo gỡ “điểm nghẽn” đó bằng cách trao thêm quyền tự chủ cho tổ chức chủ trì, song song với cơ chế giám sát minh bạch và chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Theo kế hoạch, các tổ chức tham gia thí điểm được quyền chủ động quyết định phương án thương mại hóa, lựa chọn hình thức chuyển giao, định giá tài sản và phân chia lợi nhuận theo quy định. Cơ chế này tạo động lực để viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp khoa học công nghệ chủ động tìm kiếm đối tác, kết nối doanh nghiệp, thậm chí hình thành các startup spin-off ngay từ giai đoạn hoàn thiện sản phẩm.

Trong tháng 2/2026, Sở KH&CN TP.HCM sẽ tổ chức hội nghị triển khai, phổ biến rộng rãi nội dung Đề án; đồng thời hoàn thiện bộ tiêu chí đánh giá tiềm năng thương mại hóa làm căn cứ xét chọn nhiệm vụ thí điểm.

Đáng chú ý, Thành phố sẽ lập danh mục các nhiệm vụ KH&CN sử dụng ngân sách đã nghiệm thu từ ngày 01/01/2018 đến nay. Những nhiệm vụ đạt mức độ sẵn sàng công nghệ (TRL) từ cấp 5 trở lên và đạt từ 70 điểm theo bộ tiêu chí sẽ được ưu tiên tham gia thí điểm, bảo đảm tính khả thi và rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường.

Việc lựa chọn kết quả nghiên cứu có tiềm năng thương mại hóa cao được tổ chức theo từng đợt và thực hiện thường xuyên.

Thiết lập hệ sinh thái hỗ trợ thương mại hóa

Song song với việc giao quyền tự chủ, Kế hoạch đặt ra yêu cầu triển khai các hoạt động hỗ trợ đồng bộ như hoàn thiện sản phẩm, thử nghiệm, đăng ký sở hữu trí tuệ, kết nối thị trường và tăng cường vai trò của tổ chức trung gian chuyển giao công nghệ.

Cơ chế hỗ trợ được thiết kế linh hoạt theo từng loại tài sản trí tuệ và nhóm đối tượng tham gia. Hệ thống cơ sở dữ liệu theo dõi, bộ tiêu chí và công cụ đánh giá sẽ được xây dựng để giám sát hiệu quả thương mại hóa hằng năm sau khi giao quyền sử dụng hoặc sở hữu.

Việc thiết lập hệ thống theo dõi không chỉ nhằm kiểm soát rủi ro mà còn tạo nền tảng dữ liệu cho hoạch định chính sách dài hạn, hướng tới hình thành thị trường công nghệ vận hành minh bạch, hiệu quả.

Với cách tiếp cận mới, Đề án thí điểm được kỳ vọng góp phần thúc đẩy phát triển doanh nghiệp KH&CN và startup công nghệ trên địa bàn TP.HCM. Khi các kết quả nghiên cứu được đưa nhanh vào sản xuất, kinh doanh, giá trị tri thức sẽ được chuyển hóa thành động lực tăng trưởng mới, gia tăng năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp và nền kinh tế đô thị.

Việc mạnh dạn trao quyền, đồng thời thiết lập cơ chế giám sát và chấp nhận rủi ro có kiểm soát cho thấy quyết tâm của TP.HCM trong việc xây dựng môi trường đổi mới sáng tạo năng động, nơi các ý tưởng khoa học không chỉ dừng lại ở phòng thí nghiệm mà thực sự bước ra thị trường, tạo ra sản phẩm, dịch vụ có giá trị kinh tế và xã hội rõ rệt.

CASIC TỔNG HỢ