Chiều 12/12 tại Hà Nội, trong khuôn khổ sự kiện Techfest Vietnam 2025, hội thảo “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng Cơ sở dữ liệu khởi nghiệp quốc gia” đã thu hút sự tham gia của các nhà quản lý, chuyên gia công nghệ, quỹ đầu tư và cộng đồng startup.

Các tham luận cho thấy một thực tế rõ ràng: dù hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam tăng trưởng nhanh về số lượng, nền tảng dữ liệu vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển. Theo các nghiên cứu quốc tế được dẫn tại hội thảo, mỗi 1 USD đầu tư vào startup đổi mới có thể tạo ra 5–7 USD giá trị kinh tế. Việt Nam hiện có nền kinh tế số ước đạt 36 tỷ USD, hơn 4.000 startup, 208 quỹ đầu tư và 84 trung tâm ươm tạo – những con số cho thấy dư địa tăng trưởng rất lớn.

Tuy nhiên, điểm nghẽn chung của nhiều quốc gia ASEAN, trong đó có Việt Nam, là thiếu một cơ sở dữ liệu thống nhất và đáng tin cậy. Nhà đầu tư khó thẩm định dự án do thiếu thông tin chuẩn hóa; startup chưa có hồ sơ số để chứng minh năng lực; cơ quan quản lý thiếu công cụ giám sát và dự báo theo thời gian thực.

Phát biểu khai mạc, ông Phạm Hồng Quất, Cục trưởng Cục Khởi nghiệp và Doanh nghiệp công nghệ, Bộ Khoa học và Công nghệ, thẳng thắn nhìn nhận dữ liệu hiện nay chưa “sống”, chưa “sạch”, chưa “đúng” và chưa được chuẩn hóa. Điều này khiến hệ sinh thái thiếu minh bạch và khó tạo niềm tin với dòng vốn quốc tế.

Ở góc nhìn thị trường, Tiến sĩ Vũ Việt Anh, Trưởng cộng đồng Martech Techfest Việt Nam, cho rằng dữ liệu đang là “nút thắt gốc rễ”. Startup Việt thiếu dữ liệu thị trường đối sánh quốc tế, thiếu công cụ đánh giá rủi ro và gần như không có bản đồ công nghệ theo thời gian thực. Hệ quả là nhiều dự án không thể tiếp cận vốn, trong khi cơ quan quản lý khó theo dõi vòng đời phát triển của doanh nghiệp.

Theo ông, muốn vươn ra toàn cầu, Việt Nam cần một “bộ não số” vận hành bằng trí tuệ nhân tạo – nơi dữ liệu được chuẩn hóa ngay từ đầu, liên thông với hệ thống khu vực và quốc tế, đồng thời có khả năng phân tích, dự báo và cảnh báo sớm rủi ro.

Từ thực tiễn hoạt động ươm tạo, ông Ngô Hoàng Đông, Chủ tịch Vườn ươm Doanh nhân trẻ YESI, chỉ ra tình trạng phân mảnh giữa các trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp. Việc thiếu nền tảng chung khiến nguồn lực bị chia cắt, tỷ lệ thành công của startup còn thấp so với chuẩn quốc tế. Nếu không sớm tích hợp dữ liệu, hệ sinh thái sẽ tiếp tục vận hành rời rạc và bỏ lỡ nhiều cơ hội hợp tác xuyên biên giới.

AI – “la bàn số” cho quản trị hệ sinh thái

Các ý kiến tại hội thảo thống nhất rằng trí tuệ nhân tạo không chỉ là công cụ kỹ thuật mà còn là nền tảng quản trị mới. AI có thể tự động làm sạch và chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng hồ sơ số doanh nghiệp theo thời gian thực, đánh giá mức độ rủi ro của dự án và đề xuất kết nối phù hợp với nhà đầu tư hoặc thị trường.

Đặc biệt, khi dữ liệu được liên thông, cơ quan quản lý có thể hoạch định chính sách dựa trên bằng chứng thay vì ước đoán, đồng thời thiết kế các chương trình hỗ trợ phù hợp từng giai đoạn phát triển của startup.

Hội thảo Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong xây dựng Cơ sở dữ liệu khởi nghiệp quốc gia

Hội thảo cũng ghi nhận định hướng xây dựng khung pháp lý cho quỹ đầu tư mạo hiểm của Nhà nước và mạng lưới vườn ươm đổi mới sáng tạo, nhằm tạo môi trường “dám thử nghiệm” và chấp nhận rủi ro có kiểm soát. Việt Nam kỳ vọng các sáng kiến dữ liệu và AI sẽ đóng góp vào chuẩn dữ liệu chung của ASEAN, mở rộng không gian thị trường gần 700 triệu dân.

Trong khuôn khổ chương trình, sáng kiến “Mạng lưới AI Mở – Kết nối toàn cầu (AION)” chính thức ra mắt, hướng tới xây dựng cộng đồng chia sẻ tri thức và tài nguyên AI, kết nối nhà nghiên cứu, doanh nghiệp và startup trong và ngoài nước. Đây được kỳ vọng là nền tảng thúc đẩy năng lực nghiên cứu – phát triển AI, đồng thời góp phần hoàn thiện hạ tầng dữ liệu quốc gia.

Khi dữ liệu trở nên minh bạch, chuẩn hóa và có khả năng phân tích theo thời gian thực, dòng vốn đầu tư sẽ được khơi thông mạnh mẽ hơn. Cùng với nền tảng dữ liệu ứng dụng AI, hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam được kỳ vọng sẽ tăng tốc, tiến gần mục tiêu hơn 10.000 startup vào năm 2030 và từng bước khẳng định vị thế trên bản đồ đổi mới sáng tạo khu vực.

CASIC TỔNG HỢP