Từ những vỏ trứng gà từng bị xem là phế thải tại các xưởng bánh, một hành trình khoa học bền bỉ đã được khởi động và kéo dài hơn một thập kỷ. Hành trình ấy không chỉ nhằm “đãi” ra khoáng chất tinh khiết phục vụ sức khỏe cộng đồng, mà còn mở ra một hướng đi mới cho khoa học ứng dụng gắn với trách nhiệm xã hội và phát triển bền vững.

Ở trung tâm câu chuyện là chị Nguyễn Thị Ánh Nguyệt, người đã kiên trì theo đuổi giấc mơ tạo ra dòng canxi hữu cơ dễ hấp thu, an toàn, phù hợp với thể trạng người Việt. Với chị, khoa học không dừng lại ở phòng thí nghiệm, mà phải đi vào đời sống, chạm đến những nhu cầu rất thật của con người.

Khởi nguồn từ nỗi trăn trở rất đời thường

Con đường đến với nghiên cứu của chị Ánh Nguyệt không bắt đầu bằng những dự án hoành tráng, mà từ nỗi lo của một người con trước tình trạng đau nhức xương khớp kéo dài của mẹ. Khi còn là sinh viên, chị chứng kiến mẹ mình sử dụng nhiều loại canxi khác nhau nhưng hiệu quả cải thiện không rõ rệt, thậm chí còn gặp phải các phản ứng phụ như táo bón, nóng trong, mệt mỏi.

Những trải nghiệm ấy khiến chị luôn day dứt với câu hỏi: Vì sao một khoáng chất thiết yếu như canxi lại khó bổ sung hiệu quả đến vậy? Và liệu có thể tạo ra một loại canxi vừa an toàn, dễ hấp thu, lại phù hợp với cơ địa người Việt?

Quá trình tự tìm hiểu tài liệu khoa học trong và ngoài nước giúp chị nhận ra sự khác biệt quan trọng giữa canxi vô cơ và canxi hữu cơ. Trong khi canxi vô cơ dễ gây lắng đọng và khó hấp thu, thì canxi hữu cơ lại thân thiện hơn với cơ thể, đặc biệt với trẻ em, người cao tuổi và phụ nữ mang thai. Từ đây, hàng loạt câu hỏi nghiên cứu tiếp tục được đặt ra: nguồn nguyên liệu nào vừa dồi dào vừa rẻ, làm sao để sản phẩm không mùi, không vị, và liệu một sản phẩm “thuần Việt” có thể đáp ứng các tiêu chuẩn khoa học nghiêm ngặt?

Không chọn con đường an toàn, chị Ánh Nguyệt quyết định dấn thân vào hành trình nghiên cứu dài hơi, bắt đầu gần như từ con số không. Suốt nhiều năm, chị vừa tự học, vừa nghiên cứu thị trường, thử nghiệm trên chính cơ thể mình và âm thầm tìm kiếm những cộng sự cùng chí hướng.

Hơn một thập kỷ “đãi vàng trắng” trong phòng thí nghiệm

Bước ngoặt đến khi chị gặp được đội ngũ các phó giáo sư, tiến sĩ sinh – hóa, bác sĩ sản – nhi và chuyên gia dinh dưỡng. Chung khát vọng đưa khoa học phục vụ sức khỏe cộng đồng, họ cùng nhau bước vào hành trình nghiên cứu kéo dài 13 năm, trong đó có ba năm miệt mài tinh chế canxi hữu cơ từ vỏ trứng gà.

Chị Nguyễn Thị Ánh Nguyệt (ngoài cùng bên phải) giới thiệu sản phẩm canxi hữu cơ từ vỏ trứng gà tại sự kiện Ngày Phụ nữ Thủ đô ứng dụng công nghệ đổi mới sáng tạo năm 2024. Ảnh: AN

Tiến sĩ Sinh học Vũ Văn Hợp, người trực tiếp gắn bó với phòng thí nghiệm trong suốt quá trình nghiên cứu, vẫn nhớ rõ những ngày tháng đầy thử thách. Ông cho biết, nhóm đã phải tự mày mò, sáng tạo và chế tạo nhiều thiết bị riêng để tối ưu quy trình sản xuất. Sau hàng trăm lần thử nghiệm với các nguồn nguyên liệu khác nhau, từ rau củ, xương động vật đến khoáng chất hiếm, lời giải cuối cùng lại đến từ thứ quen thuộc và tưởng chừng bỏ đi: vỏ trứng gà.

Vỏ trứng gà chứa tới 95% canxi carbonate, nguồn nguyên liệu dồi dào, dễ thu gom và đặc biệt phù hợp để phát triển quy trình chiết xuất bền vững. Ba năm liên tiếp (2016–2019), nhóm nghiên cứu làm việc không kể ngày đêm, trải qua không ít giai đoạn bế tắc tưởng chừng phải dừng lại. Nhưng sự kiên trì đã được đền đáp khi năm 2019, quy trình sản xuất canxi hữu cơ từ vỏ trứng gà chính thức hoàn thiện và được Cục Sở hữu trí tuệ cấp Bằng độc quyền sáng chế số 288151.

Khi sáng chế bước ra đời sống

Những lô sản phẩm canxi hữu cơ đầu tiên ra đời đúng vào thời điểm đại dịch Covid-19 bùng phát, khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe trở thành ưu tiên hàng đầu. Với đặc tính dễ hòa tan, không mùi, không vị, không gây nóng trong hay táo bón, sản phẩm nhanh chóng nhận được sự đón nhận của người tiêu dùng.

Từ bột canxi hữu cơ nguyên chất, doanh nghiệp tiếp tục mở rộng ứng dụng bằng cách đưa khoáng chất này vào bột canh, thực phẩm chế biến và cung cấp nguyên liệu cho nhiều nhà máy thực phẩm. Các sản phẩm như mì rau củ, bánh kẹo, thạch, đồ uống bổ sung canxi lần lượt ra đời. Hiện nay, khoảng 20 sản phẩm mới đang tiếp tục được nghiên cứu với mục tiêu đưa dinh dưỡng thiết yếu đến gần hơn với bữa ăn hằng ngày.

Theo TS.BS Chuyên khoa II Lê Quang Minh, Chánh Văn phòng Hội Gan mật Việt Nam, hiệu quả bổ sung canxi phụ thuộc rất lớn vào sinh khả dụng – khả năng cơ thể hấp thu và sử dụng. Canxi hữu cơ, đặc biệt ở dạng gốc đường gluconate như sản phẩm của DDA, có ưu điểm dễ hòa tan, hấp thu tốt và phù hợp với cơ địa người Việt. Đây là hướng đi góp phần nâng cao nhận thức về chăm sóc sức khỏe chủ động, lâu dài.

Khoa học gắn với trách nhiệm xã hội

Không chỉ mang giá trị khoa học, sáng chế từ vỏ trứng gà còn mở ra mô hình kinh tế tuần hoàn mang dấu ấn Việt Nam. Từ những bao tải vỏ trứng từng bị thải bỏ tại các nhà máy bánh kẹo, doanh nghiệp đã biến phế phẩm thành tài nguyên, góp phần giảm rác thải thực phẩm và tạo ra giá trị kinh tế – sức khỏe bền vững.

Song song với hoạt động nghiên cứu và sản xuất, doanh nghiệp cũng tích cực tham gia các hoạt động thiện nguyện vì cộng đồng. Từ đầu năm 2024 đến nay, đơn vị đã trao tặng canxi hữu cơ, bột canh canxi cho người dân tại xã Pha Long (Mường Khương, Lào Cai), tham gia các chương trình gây quỹ cho trẻ em bại não và nhiều hoạt động xã hội khác.

Chị Ánh Nguyệt từng chia sẻ rằng, niềm vui lớn nhất không chỉ là thành công của một sản phẩm, mà là việc sáng chế ấy có thể đến với những người ít cơ hội tiếp cận dinh dưỡng chất lượng. Nhờ nguồn nguyên liệu sẵn có, giá thành thấp, sản phẩm giúp mở rộng khả năng tiếp cận cho đông đảo người dân – điều mà doanh nghiệp luôn đặt lên hàng đầu.

Từ những ngày tự đi gom vỏ trứng quanh Hà Nội đến việc xây dựng phòng thí nghiệm và trung tâm R&D hiện đại, hành trình ấy là minh chứng cho sự bền bỉ của một doanh nghiệp khoa học – công nghệ Việt Nam. Với chị Ánh Nguyệt và các cộng sự, “đãi vàng trắng từ vỏ trứng gà” mới chỉ là bước khởi đầu cho khát vọng đưa nhiều sản phẩm hữu cơ thuần Việt vào đời sống, nơi khoa học hiện hữu trong từng bữa ăn và trong sự sẻ chia với cộng đồng.

CASIC TỔNG HỢP